Marieke Eyskoot
Plantaardige alternatieven die nu in de supermarkt bijna overal goedkoper zijn dan vlees en zuivel. Dat Oxfam Novib en PAX voor Vrede en The Rights Forum hun rechtszaak tegen de Nederlandse staat hebben gewonnen. En dat we moeten stoppen met het leveren van onderdelen voor F-35-gevechtsvliegtuigen aan Israël, omdat het Hof oordeelt dat er een duidelijk risico bestaat dat Israël met die vliegtuigen ernstige schendingen van het humanitaire oorlogsrecht pleegt in de Gazastrook.

En dat we deze podcast vorige week lanceerden en zoveel geweldige reacties kregen. Dank je wel iedereen voor het delen en het raten en het luisteren natuurlijk, en het abonneren, en alle mooie berichtjes. Het maakt echt heel veel uit en dat maakt het ook allemaal waard. Ik vind het echt een grote eer. Dank jullie wel.

Dit zijn een paar van de duurzame dingen die mij raakten deze week.

Maar wat beweegt mijn gast als het over duurzamer leven gaat?

Welkom bij Dit is een goede podcast voor een duurzamer leven. Wat goed dat je luistert. Mijn naam is Marieke Eyskoot. Ik ben duurzame lifestyle-expert, spreker en presentator van events en op tv. En vanuit de Hortus Botanicus in Amsterdam bespreek ik elke week met een gast wat je tegenkomt als je duurzamer probeert te leven.

Wat lukt? Wat niet? Wat houdt je tegen? Waar ben je trots op? Waar schaam je je voor? En wat zijn je plannen?

We delen tips, maar nemen ook onder de loep waarom we doen wat we doen, zodat het anders kan. Want dat is nodig. En wel nu.

Dus we gaan aan de bak met z’n allen, lieve luisteraars, samen met onze gast van vandaag. En dat is niemand minder dan Merel Westrik.

En als je mij een beetje kent, dan weet je dat ik vroeger nieuwslezer wilde worden. Oh ja. Ja, en misschien eigenlijk niet alleen vroeger zelfs. Dus dit is nogal een held van mij.

Vijf jaar lang, ruim vijf jaar, presenteerde ze het RTL Nieuws. En dat kwam niet uit het niks. Een groot talent bij AT5, daarna steengoed als host van dagelijkse programma’s als Vandaag de Dag en Half Acht Live. Ze ging van RTL naar Talpa, presenteerde Ladies Night en is nu onafhankelijk maker van onder andere de geweldige podcast Gonzo. Ik kan hem niet goed genoeg aanraden. Ik heb echt gebinged de afgelopen dagen. Zo leuk is ’ie. Ja, niet een beetje leuk, maar echt heel erg interessant. Het gaat over dat ene verhaal dat een journalist altijd is bijgebleven.

Ze maakt natuurfilms over de stad Amsterdam bijvoorbeeld. Ze houdt veel van beesten en haalt ze ook uit elkaar wel eens. Interviewde Jane Goodall en is een echt buitenmens.

Kortom, er is heel erg veel waar ik met Merel Westrik over wil praten. Welkom.

Merel Westrik
Ja, leuk.

Marieke Eyskoot
Merel, wat goed dat je er bent. Dat ik hier mocht zijn in deze Hortus ook nog eens.

Merel Westrik
Nou hè. Geweldig. Het is spectaculair.

Marieke Eyskoot
Het is echt te gek om hier te kunnen zijn. Echt heel mooi. Wist jij dat wij bij elkaar in de buurt zijn opgegroeid?

Merel Westrik
Nee. Oh echt?

Marieke Eyskoot
Ja. Waar in de Zaanstreek?

Merel Westrik
In de Zaanstreek?

Marieke Eyskoot
Ik heb de eerste paar jaar van mijn leven in Zaandijk gewoond en daarna in Assendelft. Echt bij jou om de hoek.

Merel Westrik
Ja, ik kom uit Westzaan en ik heb op school gezeten in Zaandam.

Marieke Eyskoot
Dus we hadden elkaar zomaar kunnen tegenkomen.

Merel Westrik
Ja. Zijn wij ook ongeveer even oud eigenlijk?

Marieke Eyskoot
Ongeveer. We schelen een paar jaar. Ik ben ietsje ouder dan jij.

Merel Westrik
Op welke middelbare school zat jij?

Marieke Eyskoot
Ik zat op Rooswijk in Zaandijk.

Merel Westrik
Nee, ik zat op het Michael College in Zaandam.

Marieke Eyskoot
Maar dat had zomaar gekund. Wij zijn dus in ieder geval een beetje uit dezelfde klei getrokken, wat dat betreft. In hetzelfde waterland in elk geval opgegroeid.

Merel Westrik
Ook met dezelfde voorliefde voor de weilanden, denk ik.

Marieke Eyskoot
Zeker. Daar voel ik me zeer in thuis, in zo’n omgeving. Altijd als ik dat zie, dan denk ik: ja, dit is het.

Merel Westrik
Ja. Ik zie rietzigaren en grote weidsheid en veel water.

Marieke Eyskoot
En je hoort grutto’s.

Merel Westrik
En misschien een roerdomp. Af en toe.

Marieke Eyskoot
Komt daar ook jouw liefde voor de natuur vandaan, denk je?

Merel Westrik
Ik denk het wel. Want ik denk uiteindelijk dat je je misschien toch wel het meest hecht aan het landschap van je jeugd, als je een goede, gelukkige jeugd hebt gehad. En dat heb ik gehad.

Ik ben echt opgegroeid in de weilanden. Ik had een vriendinnetje, mijn beste vriendinnetje, die woonde op een boerderij. En haar vader had koeien en schapen. En daar speelde ik altijd op woensdagmiddag. En in het voorjaar gingen we dan de weilanden in en dan gingen we op zoek naar vogelnesten.

Dus we gingen op zoek naar gruttonesten, kievitsnesten. We gingen vissen in de slootjes langs het weiland. We gingen op zoek naar zonnedauw, dat is een zeldzaam plantje. Daar leefde ik echt van. Kikkerdril uit de sloten vissen. En ook jonge haasjes zoeken en die dan meenemen naar huis.

En dan had je een woeste moeder van dat vriendinnetje die dan zei: dat beest kan niet in het konijnenhok, terug het weiland op. En dan liep je huilend terug met zo’n babyhaasje onder je arm, het weiland in, en dan hoopte je heel hard dat het niet klopte wat je had gehoord. Namelijk dat de moeder het jong zou verstoten.

Marieke Eyskoot
Omdat het dan niet meer herkend zou worden door de geur en zo.

Merel Westrik
Ja. En we mochten de schapen van het land halen en de koeien van het land halen. Het was echt een waanzinnige jeugd. Dus ik denk wel dat mijn voorliefde voor het landschap daar vandaan komt. Maar ook mijn liefde voor de natuur.

Als je één keer een kievitsnest of een kievitsei hebt zien opengaan en daar een babykievit uit hebt zien komen, dat raakt je zo. Dat blijft je zo bij. Dat staat zo op je netvlies gegrift. Dat raak je eigenlijk nooit meer kwijt.

Marieke Eyskoot
Heb je dat nu ook nog in je leven, dit soort natuur?

Merel Westrik
Ja, in mindere mate. Ik ben het een tijdje kwijtgeraakt. Ik heb inmiddels een kind en ik woon samen met Pepijn, en Pepijn heeft ook twee kinderen, dus we hebben een druk, vol huishouden. Dus de momenten dat ik alleen buiten in de natuur loop zijn minder geworden.

Maar ik heb nog steeds, vooral in het voorjaar, dat ik denk: ik moet naar buiten, er moeten vogelnesten gezocht worden, ik wil veel veldleeuweriken horen. Ja, dat blijft wel.

Want woon je in de stad?

Marieke Eyskoot
Ja.

Merel Westrik
Ik woon in de stad, maar wel echt aan de rand van de stad. Dus ik kijk uit op een vogelweidegebied, een van de laatste polders van Amsterdam. En toen we het huis kochten, dat is nog niet zo heel lang geleden, in het voorjaar hoorde je echt de grutto’s aankomen.

Marieke Eyskoot
Dat is goud. We hebben elkaar toen niet ontmoet, net niet misschien, later wel. Weet jij nog wanneer voor het eerst?

Merel Westrik
Ja, dat staat mij wel bij. Ik heb heel lang voor AT5 gewerkt, de Amsterdamse lokale nieuwszender. En het staat mij bij dat wij elkaar daar ontmoet hebben. Maar je moet mij dat een beetje helpen.

Marieke Eyskoot
Ik denk dat dat klopt. Wij kennen elkaar niet supergoed. Ik heb een aantal mensen in deze podcast mogen ontvangen die ik wel wat beter ken, dat vind ik ook heel leuk. We gaan elkaar door dit gesprek beter leren kennen. Maar het is niet zo dat wij elkaar nog nooit gesproken hebben. Sowieso de laatste tijd een paar keer.

Maar ik denk dat het ongeveer dertien, veertien jaar geleden is dat ik bij een organisatie werkte die de Schone Kleren Campagne heet, voor betere arbeidsomstandigheden in de wereldwijde kledingindustrie.

Merel Westrik
Ja, ik weet het. Jij was genomineerd voor Amsterdammer van het Jaar. En ik deed voor AT5 die verkiezing van Amsterdammer van het Jaar. En ik heb jou toen geïnterviewd.

Marieke Eyskoot
Ik denk dat dat ook zo is, ja. Dat was in 2010 of 2011. En toen was ik inderdaad genomineerd als Amsterdammer van het Jaar en mocht ik bij AT5 komen.

Merel Westrik
Maar jij was echt een van de voorlopers. Dat vind ik wel mooi. Jij was genomineerd als Amsterdammer van het Jaar, maar jij was een van de voorlopers op het gebied van duurzaamheid. Want dat was echt een tijd dat het nog helemaal niet… In mijn hoofd hebben we het over 2011 en stond dit hele duurzaamheidsidee nog echt in de kinderschoenen. De gesprekken daarover waren toen heel anders dan nu.

Marieke Eyskoot
Ja, absoluut. Ik zeg dat vaker. Ik werkte bij een organisatie die de Schone Kleren Campagne heet. Als je dat zei tegen mensen, of als ik vertelde dat ik daar ging werken, dan was een reactie vaak: waarom ga je bij een stomerij werken? Je hebt aan de universiteit gestudeerd.

En dat was niet eenmalig. Dat is echt hoe het ging. En dat is een goede illustratie van hoe onbekend het onderwerp toen nog was. Nu is het onderwerp wel een stuk bekender dan toen.

Ik werk nu ruim twintig jaar in duurzaamheid. Dat is niet te vergelijken. Er moet nog ongelooflijk veel gebeuren natuurlijk, maar tegelijkertijd zijn we ook echt al een stuk verder.

Merel Westrik
Ja. Want ik vond dat toen al bijzonder bij die Amsterdammer-van-het-Jaar-verkiezing. Dat waren altijd mensen die voorop liepen, die hun nek uitstaken, die ergens heel stevig voor stonden en veel deden voor andere mensen. En jij was dat toen al, en dat ben je nog steeds.

Marieke Eyskoot
Ik haak niet af, nee. Ik word eerder standvastiger. En activistischer ook.

Merel Westrik
En dat is natuurlijk bijzonder dat dat in deze tijd geaccepteerder is dan toen. Nu klinkt activist zijn misschien minder extreem, en ook minder zeldzaam, dan vijftien of twintig jaar geleden. Nu staan er best veel mensen bij demonstraties of spreken zich uit. Dat vind ik wel een heel bijzonder iets van deze tijd.

Iedereen doet dat natuurlijk op zijn eigen manier.

Marieke Eyskoot
Zou jij jezelf activistisch noemen?

Merel Westrik
Nee. Eigenlijk niet. Soms denk ik wel eens: kom op Westrik, er mag best wel wat meer uitgesprokenheid achter je zitten. Maar nee, ik hou het voor mezelf vaak een beetje klein.

Ik probeer echt onwijs mijn best te doen met al die dingen. Ik probeer duurzaam te leven, echt ontzettend op te letten. En met bijvoorbeeld natuurfilms maken hoop ik mensen iets te laten zien van hoe mooi die natuur is en hoe je ervan kunt genieten. En ik hoop heel erg dat door te laten zien hoe mooi het is, mensen het willen koesteren en beschermen.

Maar ik ben niet zo activistisch dat ik bijvoorbeeld op een snelweg zou gaan staan om de boel te blokkeren. Dat zou ik niet zo snel doen. Misschien ben ik daar te laf voor. Terwijl ik wel vind dat er grote stappen gemaakt moeten worden en dat er te veel moet gebeuren.

Ik ben meer van de zachte hand en misschien een beetje bang voor conflict. Ik heb laatst Jane Goodall geïnterviewd en zij is daar ook een beetje van. Zij zegt: je moet mensen laten zien wat er wel goed gaat en waar de hoop zit. Je moet mensen niet vertellen wat ze moeten doen, maar proberen ze te raken.

Dat voel ik ook meer. Maar het kan natuurlijk op meerdere vlakken.

Marieke Eyskoot
Ik denk dat je op veel verschillende manieren activistisch kunt zijn. Op een snelweg zitten is een belangrijke vorm, maar niet de enige. Er echt voor gaan staan, er echt voor kiezen om te doen wat je kan om te beschermen. Niet per se perfect, maar wat jij kan. Dat is het voor mij.

Merel Westrik
En dan bungel ik misschien een beetje onderaan.

Marieke Eyskoot
Nou, kom op. Dit doet me denken aan een luisteraarsvraag die ik voor jou heb gekregen. Die vond ik heel fijn, want ik had die vraag zelf ook.

Ik vroeg me af hoe het werk dat jij hebt gedaan impact heeft gehad op hoe jij bezig bent met datgene wat er in de wereld speelt en jouw rol daarin.

Hier is een vraag van Rico.

Merel Westrik
Toen ik bijna zes jaar lang het RTL Nieuws deed en dagelijks wereldnieuws voorlas, stemde dat je natuurlijk niet vrolijk. Er is zoveel ellende in de wereld en nieuws is vaak de negatieve uitzondering. Je laat zien waar het misgaat, waar conflict is, waar rampspoed is.

Dat heeft me bij vlagen verdrietig gemaakt. Zeker. Maar het heeft me ook iets gegeven. Namelijk dat ik nog veel bewuster ben van de bevoorrechte positie waarin wij hier in Nederland leven. Wat we hier hebben en hoe we hier voorloper kunnen zijn in ontwikkelingen die in andere delen van de wereld nog niet kunnen.

Als wij het hier hebben over de energietransitie, over elektrisch rijden, over zonnepanelen, protest tegen windmolens, dan denk ik vaak: wat fantastisch dat wij dat hier kunnen bouwen en testen. Dat we hier zonnepanelen op onze daken leggen. Het is eigenlijk een raar land om dat massaal te doen met vier seizoenen, maar wat fantastisch dat we technisch voorop kunnen lopen.

Net zoals we hier veel kennis hebben over water en stijgend water. Wat Rijkswaterstaat doet, de Deltawerken, dat is toonaangevend voor de hele wereld.

Dus het heeft me bij vlagen neergeslagen gemaakt, maar het heeft me ook inzicht gegeven in hoe geweldig we het hier hebben en hoeveel we hier kunnen doen wat weer verspreid kan worden over de wereld.

Marieke Eyskoot
En voor jezelf? Want die bevoorrechte positie geldt natuurlijk voor ons als land, maar ook voor ons als individu.

Merel Westrik
Ik ben in de bevoorrechte positie geweest dat ik altijd werk heb gehad, allereerst. Dat ik een aardig salaris heb mogen verdienen, dus dat ik me heel veel dingen kan veroorloven die ik ook belangrijk vind. En ik snap dat ik daarmee aan de gelukkige kant van de wereld woon.

Mijn vriend rijdt in een elektrische auto van RTL Nieuws, dus wij rijden elektrisch. Dat is onbetaalbaar voor heel veel mensen, maar ik ben heel blij dat wij dat mogen doen. En als er bij ons vlees gegeten wordt, want we proberen dat zo min mogelijk te doen, dan kan ik het me veroorloven om biologisch vlees te kopen.

Ik ben me daardoor nog bewuster van de keuzes die ik maak. En ik snap misschien ook wel, door al dat nieuws dat ik heb voorgelezen, hoeveel impact dingen hebben.

Dus wat jij zei over de Schone Kleren Campagne: ik weet wat het betekent als je je kleren de hele tijd bij de Zara koopt. En ik probeer dat dan ook niet te doen. Dan ga ik naar Vinted. Dan ga ik naar tweedehandswinkels. En dan loopt mijn tweeënhalfjarige weer in een afgedragen trui. Maar dat maakt niet uit.

Ik ben me daardoor wel meer bewust van dingen.

Marieke Eyskoot
En dus ook van de verantwoordelijkheid die je zelf kan nemen.

Merel Westrik
Ja. En soms denk ik ook wel eens: het is ook een luxe om goed geïnformeerd te zijn. Dat vind ik soms lastig. Ik heb geen twee banen waar ik iedere dag naartoe moet om als alleenstaande moeder mijn kind te onderhouden. Ik heb de tijd om het nieuws te volgen en alles tot me te nemen.

Ik hoef niet te overleven, ik kan gewoon leven. En dat is een bevoorrecht leven. Dat vind ik soms ook wel ingewikkeld. Het voelt soms alsof dit gesprek vooral iets is voor bevoorrechte mensen.

Marieke Eyskoot
En dus is het ook aan ons om te knallen. We kunnen het niet verwachten van mensen die al zoveel op hun bord hebben. Wij moeten het doen.

We beginnen elke aflevering met de worsteling van de week. Iets wat je helemaal niet duurzaam deed, of juist iets wat je heel duurzaam deed maar helemaal niet leuk vond.

Jij eerst.

Merel Westrik
Mijn worsteling van de week is eigenlijk een worsteling van alle weken. En dat is dat ik probeer zo veel mogelijk vegetarisch te koken, ook voor de kinderen. Dat doe ik echt mijn best voor.

Maar die kinderen lopen natuurlijk ook heel vaak te miezen en te muizen met wat ze niet lusten. Ze leggen stukjes apart. Dat is allemaal ontwikkeling.

En er is één ding wat ze heel goed en lekker vinden. Dat is zo’n hele makkelijke pastasaus van Brand & Levie met worst erin. Die gooi je in een spaghetti pan en dan ben je in tien minuten klaar. En dan eet iedereen zijn bord leeg en zit te smikkelen en te smullen.

Marieke Eyskoot
Want dan is er vrede op aarde.

Merel Westrik
Er is vrede op aarde. Al die kinderen zijn blij. Niemand zit te zeuren. De borden gaan leeg. Ze gaan met goed gevulde buiken in bad of naar bed.

Maar dat vind ik een enorme worsteling. Want eigenlijk wil ik dan geen vlees. Ik wil eigenlijk dat het normaal is dat we geen vlees eten.

Maar een paar weken geleden stond ik toch ineens met zo’n blik knakworstjes en die broodjes. En dan is iedereen zo blij. En dan zie ik alleen maar die varkensvormen op de snelweg in zo’n wagen. En dan denk ik: ik wil dit helemaal niet.

Marieke Eyskoot
Maar ze proeven het verschil dus ook echt. Jij hebt fijnproevers in huis.

Merel Westrik
Ja. Ik heb schoonouders uit Brabant en die komen dan met worstenbroodjes aan. Dan nemen ze vegetarische worstenbroodjes mee en gewone worstenbroodjes.

En die kinderen nemen één hap van zo’n vegetarisch worstenbroodje en lopen meteen naar die met varkensvlees. Leg mij het maar uit. Het is vet, het is zout, het smaakt gewoon beter voor die kinderen. Dat vind ik echt een worsteling.

Marieke Eyskoot
Dat is een echte worsteling, inderdaad.

Merel Westrik
Ja, letterlijk.

Marieke Eyskoot
Ik heb al geen vlees gegeten sinds ik tien of elf was, dus ik zou het ook niet meer zo goed weten. Ik vind alternatieven soms akelig dicht bij het origineel lijken, maar dat kan ook komen omdat ik er al zo lang uit ben.

Ik kan me dit supergoed voorstellen. Ik zou het ook heel moeilijk vinden om dode dieren aan je kinderen aan te bieden.

Merel Westrik
Ja, zoals je het nu zegt, is het ook echt verschrikkelijk.

Other speaker
Dat was niet de bedoeling.

Marieke Eyskoot
Dat was niet wat ik wilde.

Merel Westrik
Maar dit is wel precies wat het is. Je biedt dode dieren aan je kinderen.

Je groeit op als kind, je houdt van dieren, je knuffelt ze. Je eerste dieren zijn knuffels: een teddybeer, een knuffelschilpad, een knuffelvarkentje, een knuffelkonijntje. En dan eet je ze.

Als je één keer in je leven in een slachthuis bent geweest of één keer hebt meegereden in zo’n wagen vol kippen of varkens, dat is verschrikkelijk. Dat is leed. Dat is pijn. Dat is dood. Dus ja, je geeft dode dieren aan je kinderen.

Marieke Eyskoot
Het is bij mij zo gegaan. Ik zag varkenstransport toen ik klein was en dacht: dit klopt niet.

Merel Westrik
Ik denk ook meteen: waarom heb je mij hier uitgenodigd? Want als het over duurzaamheid gaat, heb ik alleen maar worstelingen. Ik maak alleen maar fouten.

Marieke Eyskoot
Maar daarom heb ik je uitgenodigd. Omdat dit voor heel veel mensen geldt. Dit is hoe we kunnen gaan nadenken en stappen kunnen zetten om het anders te doen.

Merel Westrik
Ja, want als je naar de cijfers kijkt, is het verschrikkelijk. We zijn met meer dan acht miljard mensen op de wereld. Zesentachtig procent van alle levende zoogdieren is mens en vee. En maar een klein deel is nog wild dier. Het kan gewoon niet.

Marieke Eyskoot
Ik zal daar wat over in de shownotes zetten voor wie daar meer over wil lezen.

Merel Westrik
Ja, dan denk ik ook: wat zit die Westrik nou met rare cijfers te strooien. Maar het zijn wel de cijfers.

En daarom is het ook goed om hier te zitten. Want ik denk dan ook weer: zo’n blik pastasaus, allemaal leuk en aardig dat iedereen een volle buik heeft, maar doe even wat meer je best om dat met vegetarisch gehakt of bonen gewoon smaakvol te krijgen. Dus het is ook goed voor mij om hier te zitten.

Marieke Eyskoot
Maar dat is precies waarom ik je heb uitgenodigd. Niet om je dit moment te laten ervaren, al vind ik het wel waardevol als het gebeurt, maar omdat dit voor heel veel mensen geldt. Dit is hoe we samen kunnen nadenken over hoe het anders kan en beter kan.

Merel Westrik
Ja, want het moet ook echt. Als je naar de cijfers kijkt, is het verschrikkelijk. We zijn met meer dan acht miljard mensen. Zesennegentig procent van alle levende zoogdieren op aarde is mens en vee. En maar vier procent is nog wild dier. Dat slaat natuurlijk helemaal nergens op.

En bij die zesennegentig procent zit ook nog het vee dat we eten. Het is niet houdbaar. Het kan gewoon niet.

Marieke Eyskoot
Ik zet daar wat over in de shownotes voor mensen die daar meer over willen lezen.

Merel Westrik
Ja, want anders denken mensen: wat zit die Westrik nou te zeggen.

Maar jij hebt ook een boek gemaakt voor kinderen en ouders, toch?

Marieke Eyskoot
Ja. Ik heb een boek gemaakt voor kinderen en ook voor ouders die worstelen met de vragen van kinderen, of met hoe je over dit soort onderwerpen praat. Het heet Dit is een goed gidsje voor een betere wereld. Met quizjes, opdrachten, feitjes en vragen die kinderen kunnen stellen.

Omdat ik vaak de vraag krijg: hoe kan ik dit soort onderwerpen met mijn kinderen bespreken, zonder ze angstig te maken?

Merel Westrik
Maar staat daar dan bijvoorbeeld ook in hoe je dat doet met die vleesindustrie? Want die is natuurlijk zo onzichtbaar. Je ziet alleen dat nette stukje vlees in plastic in de supermarkt.

Moet je kinderen dan gewoon de naakte waarheid laten zien?

Marieke Eyskoot
Dat ligt heel erg aan het kind. Sommige kinderen kunnen dat aan, anderen niet. Maar het is wel de werkelijkheid.

Ik heb goed gekeken naar hoe het Klokhuis en het Jeugdjournaal dit aanpakken. In taal, in beelden, in toon. Dat vond ik een belangrijke leidraad.

In het boek vertel ik wel over die reis die een dier aflegt.

Merel Westrik
Mijn vriend heeft nota bene bij het Jeugdjournaal gewerkt.

Marieke Eyskoot
Dat wist ik niet eens. Maar goed, ook ik worstel natuurlijk nog steeds met van alles. Niet meer met vlees, maar bijvoorbeeld met mijn kledingkast deze week. Die moet ik echt opruimen. Het is een zooi.

Als het drukker wordt in mijn leven, wordt dat altijd erger. Ik heb sowieso de neiging om steeds ongeveer dezelfde kleding te dragen. Een paar outfits die ik roteer. Dat is fijn, want je hoeft er niet over na te denken. Maar ook omdat ik wil laten zien dat je niet constant andere outfits nodig hebt om erbij te horen of impact te maken.

Ik ben een tijd geleden een Instagramaccount gestart, thisisagoodcloset, waarin ik spullen verkoop. Soms gaat de opbrengst naar een goed doel. Daar staat ook nog best wat op.

Maar als je me dit hoort zeggen, mag je me eraan herinneren dat ik mijn kast moet opruimen.

Merel Westrik
Ja, je hebt echt heel weinig nodig.

Marieke Eyskoot
Je hebt echt heel weinig nodig. Ik ook.

Merel Westrik
Ik zag bij jou dat je schoenen op Vinted had staan.

Marieke Eyskoot
Ja, klopt. Nu staan er alleen nog schoenen op. Maar ik heb eerder ook pakken en andere dingen verkocht.

Merel Westrik
Ik had ook heel veel pakken van RTL Nieuws en Ladies Night. Maar ik droeg niet voor elke uitzending een nieuw pak. Ik had een vaste serie pakken die ik roteerde. Dat waren echt mannenpakken. Mensenpakken, moet ik zeggen. Op maat gemaakte mensenpakken.

Maar op een gegeven moment had ik echt schaamtelijk veel kleding. Een deel stond zelfs bij mijn moeder op zolder. Dat voelde als ballast. Toen ik stopte met die programma’s heb ik alles op Vinted gezet.

Privé koop ik eigenlijk bijna nooit meer iets nieuws. Ik draag kleding die ik vijftien jaar geleden heb gekocht nog steeds. Alleen mijn schoenmaat is na mijn zwangerschap groter geworden, dus ik moest veel schoenen wegdoen. En schoenen kopen was echt een guilty pleasure van mij vroeger. Dat was totaal niet duurzaam.

Marieke Eyskoot
Merel zit nu met haar handen voor haar gezicht.

Merel Westrik
Ja, ik schaam me een beetje. Maar je kan leren en ontwikkelen en andere keuzes maken.

Ik koop nu af en toe iets op Vinted. En voor de kinderen ga ik naar tweedehandswinkels. En daar breng ik ook weer spullen terug als ze eruit gegroeid zijn. We rouleren kleding met mijn zus. Ik probeer zo min mogelijk te kopen.

Het is blijkbaar een golfbeweging geweest, maar ik voel wel dat ik nu stabieler zit.

Marieke Eyskoot
Dat gevoel heb ik ook.

Merel Westrik
Zeker na dit gesprek.

Marieke Eyskoot
We bespreken elke aflevering een paar vaste, wat meer persoonlijke duurzame vragen. Die heb ik je ook van tevoren even laten weten. We beginnen positief.

Wat is jouw duurzame duw? Iets waar je blij van wordt, iets duurzaams waar je energie van krijgt.

Merel Westrik
Waar ik heel blij van word, is dat ik het plastic uit mijn badkamer heb verbannen. Ik doe nu alles met zeepjes. Shampoozeep, conditionerzeep, waszeep. Verpakkingsvrij.

Ik zag op een gegeven moment in winkels die opmars van al die zeepjes. En toen dacht ik: ja, dit ga ik doen. Vroeger was ik echt fan van The Body Shop, maar daar ben ik weer een beetje van afgestapt.

En nu vind ik dit heerlijk. Soms zijn ze wel een beetje plakkerig en kleverig in de douche. Soms ligt zo’n zeepje half te smelten in het houdertje. Maar dat heb ik er graag voor over, omdat er gewoon geen plastic meer in mijn badkamer staat.

Marieke Eyskoot
Te gek. Je bent geen examen aan het doen, hè?

Merel Westrik
Nee, echt niet. Ik vind het alleen maar leuk. Ik geef graag mijn flaws toe.

Marieke Eyskoot
Dat plakkerige herken ik ook. Ik omarm dat inmiddels een beetje.

Merel Westrik
Ja, ik ook. Ik denk dan: dit is lichter leven.

Je hebt tegenwoordig ook van die tandpastatabletjes. Die bestelt mijn vriend. Dan zit je een beetje op een pepermuntje te kauwen, maar het werkt wel.

Marieke Eyskoot
Het kan prima.

En aan de andere kant van die duw staat natuurlijk een don’t. Is er iets wat je iemand niet zou aanraden, of iets wat je moeilijk vindt?

Merel Westrik
Niet vliegen vind ik echt moeilijk. Dat vind ik heel moeilijk.

Ik weet hoe slecht het is. Ik weet hoeveel CO₂ het uitstoot. En toch vind ik reizen een van de mooiste dingen die er is. Omdat het je blik op de wereld verandert. Omdat het je ook zoveel inzicht geeft in je eigen bestaan.

De wereld is zo prachtig. Zoveel culturen, zoveel landschappen, zoveel natuurschoon. Dat verrijkt je enorm. En daarom vind ik het zo moeilijk om niet af en toe toch een vliegtuig te nemen.

Ik hoop echt dat elektrisch vliegen nog wordt uitgevonden. Dat er daarin geïnvesteerd wordt. Dat zou wonderschoon zijn.

En ik snap ook dat mensen willen reizen. Ik gun iedereen om Rome te zien, om in India rond te lopen. Echt iedereen. Maar het kan natuurlijk niet als iedereen dat blijft doen.

Marieke Eyskoot
Nee. Die tegenstelling van reizen is dat je iets wilt zien, maar het daarmee ook kapotmaakt.

Merel Westrik
Ja. En hoe welvarender mensen worden, hoe meer mensen het vliegtuig in gaan. En wij hebben niet meer recht om te reizen dan iemand anders.

Ik voel me er ook slecht over. Ik schaam me er soms voor.

Marieke Eyskoot
Ik merk dat ook. Als ik in een vliegtuig zit, dan post ik daar eigenlijk niet trots over. Dat zegt ook wel iets.

Merel Westrik
Ja, dat je je er een beetje voor schaamt.

Hoe doe jij dat eigenlijk? Hoe vaak vlieg jij?

Marieke Eyskoot
Het afgelopen jaar één keer. En daarvoor waren er jaren dat ik vaker vloog voor werk. Er is ook een jaar geweest dat ik negen keer in een vliegtuig zat. Dat vond ik veel.

Ik ben een keer naar Australië gevlogen, maar dan wel meteen voor drie maanden. Ik vind het moeilijk om het voor korte trips te doen.

We zijn de afgelopen tijd veel met de trein op vakantie geweest. Prachtige treinreizen gemaakt. Door Schotland bijvoorbeeld. Echt de mooiste dingen gezien.

Merel Westrik
Ja, dat lijkt me zo te gek. Ik heb nog nooit echt een grote treinreis gemaakt. Maar je hebt dan meer tijd nodig. De reis wordt onderdeel van de vakantie.

Marieke Eyskoot
Precies. Dat maakt het juist zo mooi.

Merel Westrik
Dat gaat op mijn to-dolijst.

Marieke Eyskoot
We hebben het ook altijd over een duurzame drive. Is er iets dat iemand ooit tegen jou heeft gezegd, iets wat je hebt gelezen of gezien, wat jou echt heeft veranderd op het gebied van duurzamer leven?

Merel Westrik
Een van mijn grote helden is Sir David Attenborough. In Planet Earth is er een moment waarop je de aarde ziet vanuit de ruimte. Dan zoomt hij uit en vertelt hij over de groei van de wereldbevolking.

Dan besef je zo sterk: er is maar één aarde. Eén planeet in dat hele bizarre sterrenstelsel, met al die sterren en zwarte gaten. En in die enorme ruimte is er dat ene kleine blauwe bolletje waarop betekenisvol leven is.

Wij zijn wezens die kunnen nadenken. En we delen die planeet met al die andere soorten, al die dieren in al hun verschijningsvormen. Ik vind het altijd vreemd hoe mensen zichzelf boven al die andere levende wezens plaatsen. Dat slaat nergens op. Zij waren er eerst.

Zij zorgen ook veel beter voor de planeet. Ze laten geen afval na. Ze hebben een nul-imprint.

Wij kunnen nadenken en handelen, maar we kunnen ook vernietigen. En we zijn hard op weg om zoveel moois kapot te maken. Zoveel soorten te laten verdwijnen. En het leven voor onszelf onleefbaar te maken.

Marieke Eyskoot
Het is niet eens in ons eigen voordeel.

Merel Westrik
Nee. En ik denk ook altijd: mensen zeggen vaak dat we de planeet moeten redden. Maar we hoeven de planeet niet te redden. Die redt zichzelf wel. Wij moeten onszelf redden.

Als wij doorgaan zoals we nu doen, wordt de aarde uiteindelijk onleefbaar voor mensen. En dan wint de natuur. Dat denk ik echt.

Marieke Eyskoot
Dat blauwe knikkertje in die onmetelijke ruimte. Er moest zoveel precies goed gaan om dit mogelijk te maken.

Merel Westrik
Precies. En dan zijn we nu zo hard bezig om het te verwoesten. Dat is zo confronterend.

Marieke Eyskoot
Je zei eerder: we kunnen nog geen grasspriet maken.

Merel Westrik
Nee. We kunnen geen grasspriet maken. Alles wat groeit, groeit vanzelf. Wij kunnen het niet creëren.

Maar ik kan wel dieren opzetten. Dat klinkt misschien raar, maar ik heb een cursus taxidermie gevolgd. Ik kan vogeltjes opzetten.

Een dood vogeltje dat tegen een raam is gevlogen en echt niet meer leeft—je moet altijd even wachten, want soms zijn ze alleen bewusteloos—maar als het echt overleden is, dan kun je het invriezen en later opzetten.

Je maakt een sneetje in de borst, je haalt het diertje eruit, je maakt het schoon, je vult het weer. En dan komt zo’n vogeltje weer tot leven. Dat vind ik een magisch proces.

Marieke Eyskoot
Het is ook prachtig om je zo te horen praten.

Merel Westrik
Ik vind het echt beeldschoon. Als je een ijsvogel onder je handen hebt, die kleuren, die veren, die vleugels, die snavel waarmee hij een duikvlucht maakt om een vis te vangen—er zit geen veer te veel aan zo’n dier.

Het is een heel mindful klusje. Je kunt echt niets anders doen dan kijken naar dat vogeltje.

Sommige mensen vinden het vies of luguber. Maar ik vind dood bij het leven horen. Het is de enige zekerheid die we hebben.

Marieke Eyskoot
Ik vind het mooi hoe je door zo dichtbij te kijken juist meer respect krijgt voor het leven.

Merel Westrik
Ja. Door iets zo intens te bestuderen, krijg je juist meer eerbied.

Ik ben ook niet bang voor de dood. Ik zou het verschrikkelijk jammer vinden. Voor de mensen die ik achterlaat. Maar ik ben er niet bang voor.

Marieke Eyskoot
Het zou zó jammer zijn.

Merel Westrik
Ja. Maar het maakt het leven ook waardevoller. Omdat het maar één keer is.

Marieke Eyskoot
Ben jij je daar vaak bewust van?

Merel Westrik
Ja. Ik heb een vriend die altijd zegt: de hemel is hier. Kijk om je heen. Dit is het.

Je kunt daar niet de hele dag mee bezig zijn, want dan word je ondraaglijk. Maar het is wel iets wat ik vaker bewust wil voelen.

Marieke Eyskoot
Ja. We moeten ook gewoon de dag doorkomen.

Merel Westrik
Precies.

Marieke Eyskoot
Heb jij een duurzaam duiveltje? Iets waar je je voor schaamt, of iets wat steeds op je schouder blijft zitten?

Merel Westrik
Ja. Dat zijn toch die dode dieren die ik mijn kinderen geef. Dat voelt echt als een duurzaam duiveltje. Daar schaam ik me voor. En dat hoeft ook niet meer. Dat ga ik echt anders doen.

Ik moet gewoon beter leren koken met bonen. Dat dacht ik laatst ook nog, toen ik bij het Wereld Natuur Fonds was voor een lezing. Toen ging het over lupine. En toen dacht ik: ja, lupine. Dit is het. Lupineburgers. Ik moet gewoon leren koken met lupine.

Marieke Eyskoot
En met bonen, ja.

Merel Westrik
Ja. Met bonen. Ik heb wel vegan kookboeken in huis, maar het moet ook praktisch zijn.

Maar ik voel nu echt: dit moet anders.

Marieke Eyskoot
We zetten een paar hele goede kookboeken en recepten in de show notes. En luisteraars mogen natuurlijk ook hun lekkerste recepten sturen.

Merel Westrik
Ja, zeker. Vooral als iemand iets met lupine heeft. Red mij hiervan.

Marieke Eyskoot
Red Merel hiervan. Stuur je lekkerste recepten naar goedepodcast@gmail.com of via Instagram. Dan stuur ik ze door.

Merel Westrik
Ja, doe dat alsjeblieft.

Marieke Eyskoot
Dit doet me denken aan een vraag die je hebt gekregen van een vorige gast. Presentator Sosha Duysker wilde graag weten: wat is jouw grootste duurzame blunder?

Merel Westrik
Ja, die is er wel. Ik heb een oud huis gekocht en dat hebben we helemaal verbouwd het afgelopen jaar. Dat was een enorm project. We hebben het huis geïsoleerd, dus dat is goed.

Maar we hebben ook een aanbouw gemaakt. En toen werd de fundering gestort. En toen kwamen er ineens allemaal piepschuimen dingen. Balkenbroodjes noemen ze dat. Dat is een laag tussen het beton en de aarde.

Ik had me helemaal niet gerealiseerd wat dat precies was. Maar het bleek allemaal piepschuim te zijn. Dat zit nu aan de onderkant en aan de zijkanten van de fundering, in de grond.

Toen dacht ik echt: shit. Piepschuim is echt bende. Ik ben zo bezig geweest met isoleren en verduurzamen, en dan zit er nu allemaal piepschuim om mijn huis heen.

Marieke Eyskoot
En dat hebben ze je ook niet echt verteld.

Merel Westrik
Nee. Ze zeiden gewoon: dan doen we balkenbroodjes. En ik dacht: isolatie, prima. Maar ik had moeten vragen wat het precies was. Dat vond ik achteraf echt balen.

Marieke Eyskoot
Dat snap ik heel goed.

Merel Westrik
Ja. Dat was echt een blunder.

Marieke Eyskoot
Laten we dan afsluiten met een duurzame droom. Iets waar je naar uitkijkt, of wat je graag meer wilt doen.

Merel Westrik
Ik ben dol op tuincentra. Ik word daar echt heel gelukkig van. Maar tuincentra zijn eigenlijk verschrikkelijk. Planten worden daar vaak als plofkippen behandeld: vol pesticiden, opgejaagd om snel mooi te zijn.

En ik vind het echt verschrikkelijk dat sommige tuincentra nog steeds Roundup verkopen. Dat vind ik echt een misdaad.

Ik zoek nu steeds vaker plekken waar je biologische planten kunt kopen. Ik heb laatst een haag besteld bij Sprinklr, met biologische aarde. Dat vind ik fantastisch. Dat wil ik veel meer doen.

Marieke Eyskoot
Te gek.

Merel Westrik
Ja, daar word ik echt heel blij van. En ik heb nog een andere droom. Ik zou het geweldig vinden om een grote bak in mijn tuin te laten graven waarin ik regenwater opvang. En dat dat water dan het huis in kan, zodat ik er de wc mee kan doorspoelen.

Het is eigenlijk waanzin dat we drinkwater gebruiken om onze wc door te spoelen. Dat voelt echt heel verkeerd. Maar het kost allemaal veel geld en dat vind ik jammer, want dit soort oplossingen zouden eigenlijk veel toegankelijker moeten zijn.

Marieke Eyskoot
Ja, dat zou eigenlijk standaard moeten zijn.

Merel Westrik
Ja, echt meteen. Dit moeten we gewoon grootschalig doen. Ik hoop dat ik dat allemaal nog ga meemaken. Ik ben daar eigenlijk best hoopvol in. Er zijn zoveel slimme mensen op de wereld, dit móét goed komen.

Marieke Eyskoot
Daar ben ik het helemaal mee eens. En een van die slimme mensen is mijn volgende gast. Acteur en presentator Jennifer Hofman. Heb jij een vraag voor haar?

Merel Westrik
Ja. Jennifer is echt heel goed bezig met duurzaamheid. Ik volg haar op Instagram en neem ook tips van haar over. Ik ben heel benieuwd hoe zij dat heeft gedaan met haar kindje. Met luiers, flessen, plastic speelgoed. Hoe bewust ze daar mee bezig is geweest en of dat goed is gelukt.

Marieke Eyskoot
De duurzame keuzes die ze heeft gemaakt voor haar kind.

Merel Westrik
Ja, precies.

Marieke Eyskoot
Dat ga ik haar vragen. Dus als je het antwoord wil weten, luister de aflevering met Jennifer.

Merel Westrik
En of ze hem stiekem een worstje geeft.

Marieke Eyskoot
Nee, nee, nee. We stoppen met de worstjes.

Merel Westrik
Ja, we stoppen met de worstjes.

Marieke Eyskoot
We zijn aan het eind gekomen. Is er iets wat je meeneemt uit dit gesprek?

Merel Westrik
Ja. Wat ik meeneem is dat ik het allemaal wéét. En dat maakt het soms zo confronterend als het me niet lukt. Of als ik toch weer voor gemak kies, terwijl ik weet dat het eigenlijk anders moet.

Maar door met jou te praten merk ik ook: het kan juist leuk zijn om andere keuzes te maken. Avontuurlijker misschien. Niet strenger, maar avontuurlijker. Op zoek gaan naar dingen die me een goed gevoel geven, in plaats van blijven hangen in dingen waar ik me eigenlijk niet fijn bij voel.

Marieke Eyskoot
Ja, precies dat. Nieuwe dingen ervaren. En dan blijken ze soms net zo lekker, of zelfs lekkerder. En je voelt je er beter bij.

Merel Westrik
Ja. Dat neem ik mee. En ik heb jou nu een beetje als duurzame mascotte in mijn hoofd. Dus ik ga vaker aan je denken bij mijn dagelijkse keuzes.

Marieke Eyskoot
Dat vind ik heel tof. Je mag me ook altijd een bericht sturen.

Merel Westrik
Afgesproken.

Marieke Eyskoot
Dankjewel voor dit gesprek. En ook voor wie je bent en wat je doet. Ik denk dat veel mensen zich in jouw worstelingen herkennen.

Merel Westrik
Dankjewel.

Marieke Eyskoot
Wat is de beste plek om jou te volgen?

Merel Westrik
Op Instagram. Al post ik niet zo veel en soms wat rare dingen.

Marieke Eyskoot
Dat zet ik in de show notes. Dit was Dit is een goede podcast voor een duurzamer leven, vanuit de Hortus Botanicus in Amsterdam. Een plek waar je midden in de stad voelt wat groen met je doet.

Merel Westrik
Je hoeft hier maar te zitten. Je voelt het meteen. Het is zelfs wetenschappelijk bewezen: hoe meer groen je tegenkomt, hoe beter je je voelt.

Marieke Eyskoot
Tot de volgende Goede Podcast. Je helpt enorm door sterren achter te laten, een review te schrijven of je te abonneren. Daardoor bereiken we meer mensen met gesprekken over duurzamer leven.

Merel Westrik
Gewoon vijf sterren. Leuke podcast.

Marieke Eyskoot
Wil je iets vragen of feedback geven? Stuur een mail naar goedepodcast@gmail.com of vind me op Instagram, @mariekeijskoot.

Deze podcast werd gemaakt door Max van Nieveld, die alle techniek, het geluid en het beeld verzorgde. Ruud Hermans gaf audioadvies. Edmee Korstra werkte aan de muziek en andere onderdelen. Barbara van Amelsvoort en Willeke de Vlierhaar van de Hortus maakten dit mede mogelijk. En ik deed de redactie, productie en presentatie. Dankjewel Merel.